Οι περισσότεροι άνθρωποι θέτουν στόχους στην αρχή μιας χρονιάς ή μιας νέας περιόδου, όμως λίγοι καταφέρνουν να τους ολοκληρώσουν. Μετά από λίγο καιρό ο αρχικός ενθουσιασμός πέφτει, οι δυσκολίες ξεκινούν και πολλοί στόχοι δεν φτάνουν στο τελικό αποτέλεσμα.
Το πρόβλημα όμως δεν είναι πάντα η έλλειψη θέλησης. Συχνά ο τρόπος με τον οποίο θέτουμε τους στόχους μας δεν είναι ο σωστός. Όταν ένας στόχος είναι πολύ γενικός, υπερβολικά μεγάλος ή έχει σύνδεση με κάτι πραγματικά σημαντικό για εμάς, είναι πολύ πιο εύκολο να τον αφήσουμε στην άκρη. Όταν όμως οι στόχοι έχουν σαφή δομή και σύνδεση με πρακτικά βήματα, οι πιθανότητες να τους ακολουθήσουμε μέχρι το τέλος είναι σημαντικά μεγαλύτερες.
Σε αυτό το άρθρο θα δούμε πρακτικές ιδέες και στρατηγικές, ώστε να θέτεις στόχους που δεν εγκαταλείπεις.
Γιατί εγκαταλείπουμε συχνά τους στόχους μας
Πριν δούμε πώς μπορούμε να θέτουμε στόχους με διάρκεια στον χρόνο, είναι χρήσιμο να καταλάβουμε γιατί συχνά τους εγκαταλείπουμε. Στις περισσότερες περιπτώσεις το πρόβλημα δεν είναι η έλλειψη προσπάθειας. Αλλά το ότι ο στόχος δεν είναι αρκετά ξεκάθαρος ή ότι δεν έχουμε μια πρακτική πορεία δράσης.
Όταν ένας στόχος είναι πολύ γενικός, υπερβολικά μεγάλος ή δεν έχει σύνδεση με ένα σαφές σχέδιο, είναι πολύ εύκολο να χαθεί το κίνητρο μετά τις πρώτες δυσκολίες. Επιπλέον, όταν η πρόοδος δεν είναι άμεσα ορατή, μπορεί να έχουμε την αίσθηση ότι η προσπάθεια δεν οδηγεί κάπου. Για αυτόν τον λόγο, πολλοί άνθρωποι ξεκινούν με ενθουσιασμό αλλά σταδιακά χάνουν τον αρχικό τους στόχο.
Η διαφορά ανάμεσα σε επιθυμίες και πραγματικούς στόχους
Πολλές φορές αυτό που αποκαλούμε «στόχο» είναι στην πραγματικότητα μια γενική επιθυμία. Μια επιθυμία εκφράζει κάτι που θα θέλαμε να συμβεί, χωρίς όμως να έχει σύνδεση απαραίτητα με συγκεκριμένη κατεύθυνση. Αντίθετα, ένας πραγματικός στόχος έχει σαφή μορφή και μια πρακτική πορεία δράσης.
Για παράδειγμα, η φράση «θέλω να είμαι πιο υγιής» είναι περισσότερο μια επιθυμία. Όταν όμως μετατραπεί σε κάτι πιο συγκεκριμένο, όπως «θα κάνω γυμναστική τρεις φορές την εβδομάδα» ή «θα περπατάω 30 λεπτά κάθε μέρα», τότε αρχίζει να αποκτά τη μορφή πραγματικού στόχου. Η διαφορά είναι στο ότι ένας πραγματικός στόχος έχει συγκεκριμένες ενέργειες που μπορούν να γίνουν στην καθημερινότητα.
Όσο πιο ξεκάθαρος και συγκεκριμένος ένας στόχος, τόσο πιο εύκολη είναι η παρακολούθηση της προόδου του και η συνέπεια μας στην προσπάθεια. Έτσι από μια γενική επιθυμία πάμε σταδιακά σε μια ρεαλιστική πορεία προς ένα αποτέλεσμα.
Αφού είδαμε γιατί χάνουμε πολλούς στόχους στην πορεία, αλλά και ποια η διαφορά με τις επιθυμίες το επόμενο βήμα είναι να δούμε πώς να σχεδιάζουμε στόχους με τρόπο που να μένουν στον χρόνο. Όπως είπαμε και στην αρχή του άρθρου, ο τρόπος με τον οποίο θέτουμε έναν στόχο παίζει καθοριστικό ρόλο στο αν θα τον ακολουθήσουμε μέχρι το τέλος.
Ας δούμε λοιπόν μερικές πρακτικές ιδέες και στρατηγικές που βοηθούν στο να θέτεις στόχους που δεν εγκαταλείπεις.
1. Σύνδεσε τον στόχο με κάτι που έχει πραγματικό νόημα
Ένας από τους βασικούς λόγους που εγκαταλείπονται οι στόχοι μας είναι ότι δεν έχουν σύνδεση με κάτι που έχει πραγματική σημασία για εμάς. Όταν ένας στόχος έχει τη βάση του μόνο σε μια γενική επιθυμία ή σε μια εξωτερική πίεση, είναι εύκολο να χαθεί το κίνητρο μετά τις πρώτες δυσκολίες.
Αντίθετα, οι στόχοι που έχουν πραγματικό νόημα έχουν σύνδεση με κάτι βαθύτερο. Όπως μια αξία, μια ανάγκη ή μια σημαντική αλλαγή που θέλουμε να φέρουμε στη ζωή μας. Για παράδειγμα, κάποιος μπορεί να θέλει να κάνει γυμναστική πιο συχνά όχι απλώς για να «είναι σε φόρμα». Αλλά επειδή θέλει να έχει περισσότερη ενέργεια στην καθημερινότητά του ή να φροντίσει καλύτερα την υγεία του. Όταν ένας στόχος έχει σύνδεση με έναν τέτοιο λόγο, η δέσμευση είναι ισχυρότερη και η πιθανότητα εγκατάλειψης είναι μικρότερη.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, αυτός ο βαθύτερος στόχος μπορεί να λειτουργεί σαν ένας βασικός στόχος που καθοδηγεί όλες τις υπόλοιπες αποφάσεις. Σε ένα προηγούμενο άρθρο έχουμε δει πώς λειτουργούν οι North Star στόχοι και πώς μπορούν να δώσουν κατεύθυνση σε ένα project ή σε μια προσωπική προσπάθεια.
2. Κάνε τον στόχο συγκεκριμένο
Ένα από τα πιο συχνά λάθη στη θέσπιση στόχων είναι ότι οι στόχοι παραμένουν πολύ γενικοί. Όταν ένας στόχος είναι ασαφής, είναι δύσκολη η μετατροπή του σε συγκεκριμένες ενέργειες και η παρακολούθηση της προόδου του.
Για παράδειγμα, η φράση «θέλω να βελτιώσω τη φυσική μου κατάσταση» εκφράζει μια επιθυμία. Αλλά δεν δείχνει τι ακριβώς πρέπει να γίνει. Αν όμως ο στόχος μετατραπεί σε κάτι πιο συγκεκριμένο, όπως «θα κάνω γυμναστική τρεις φορές την εβδομάδα», τότε είναι πιο ξεκάθαρο ποια δράση χρειάζεται να ακολουθηθεί.
Σε αυτό το σημείο μπορεί να βοηθήσει και η γνωστή μεθοδολογία SMART. Σύμφωνα με την οποία ένας στόχος είναι πιο αποτελεσματικός όταν είναι:
Specific (Συγκεκριμένος)
Measurable (Μετρήσιμος)
Achievable (Εφικτός)
Relevant (Σχετικός με αυτό που θέλεις να πετύχεις)
Time-bound (Με χρονικό πλαίσιο)
Όταν ένας στόχος είναι SMART, είναι πιο εύκολη η οργάνωση των επόμενων βημάτων και η διατήρηση της συνέπειας μέχρι την ολοκλήρωσή του.
3. Σπάσε τον στόχο σε μικρά και ρεαλιστικά βήματα
Ένας μεγάλος στόχος συχνά είναι δύσκολος ή μακρινός, και αυτό μπορεί εύκολα να μειώσει το κίνητρο. Όταν το αποτέλεσμα είναι πολύ μεγάλο, ο εγκέφαλος τείνει να το αντιλαμβάνεται ως κάτι δύσκολο ή απροσδιόριστο. Αυτό έχει αποτέλεσμα να αναβάλλεται συνεχώς η δράση. Για αυτόν τον λόγο είναι σημαντικό να σπας έναν μεγάλο στόχο σε μικρότερα και πιο ρεαλιστικά βήματα. Αντί να σκέφτεσαι μόνο το τελικό αποτέλεσμα, μπορείς να επικεντρωθείς σε μικρές ενέργειες που μπορούν να γίνουν στην καθημερινότητα.
Για παράδειγμα, αν κάποιος έχει στόχο να γράψει ένα βιβλίο. Ο συγκεκριμένος στόχος μπορεί να χωριστεί σε μικρότερα βήματα όπως να γράφει λίγες σελίδες την εβδομάδα ή ένα συγκεκριμένο αριθμό λέξεων κάθε μέρα. Όταν η πρόοδος γίνεται σε μικρά και διαχειρίσιμα κομμάτια, ο στόχος φαίνεται πιο εφικτός και η συνέπεια γίνεται πιο εύκολη.
4. Κατέγραψε τον στόχο σου γραπτώς
Η γραπτή καταγραφή ενός στόχου μπορεί να αυξήσει σημαντικά τη δέσμευση απέναντί του. Όταν ένας στόχος παραμένει μόνο ως σκέψη, είναι εύκολο να ξεχαστεί ή να μετατεθεί για αργότερα. Αντίθετα, όταν καταγράφεται γραπτώς, αποκτά μεγαλύτερη σαφήνεια και γίνεται πιο συγκεκριμένος. Η διαδικασία της καταγραφής βοηθά επίσης να οργανωθούν καλύτερα οι σκέψεις και τα επόμενα βήματα. Ένας στόχος που γράφεται σε ένα σημειωματάριο, σε ένα ημερολόγιο ή σε μια λίστα στόχων λειτουργεί ως συνεχής υπενθύμιση της κατεύθυνσης που θέλεις να ακολουθήσεις.
Για αυτόν τον λόγο, πολλοί άνθρωποι χρησιμοποιούν ένα προσωπικό ημερολόγιο στόχων για να καταγράφουν τις προθέσεις τους και να παρακολουθούν την πρόοδό τους. Η απλή αυτή πρακτική μπορεί να κάνει έναν στόχο πιο συγκεκριμένο και να ενισχύσει την πιθανότητα να παραμείνει ενεργός μέσα στον χρόνο.
Πώς να διατηρείς τη συνέπεια όταν πέφτει ο ενθουσιασμός
Ένα συνηθισμένο μοτίβο στη θέσπιση στόχων είναι ότι στην αρχή υπάρχει έντονος ενθουσιασμός. Αλλά με τον χρόνο, την καθημερινότητα και τις δυσκολίες υπάρχει μείωση αυτού του αρχικού κινήτρου. Σε αυτό το σημείο η συνέπεια είναι πιο σημαντική από τον ενθουσιασμό.
Ένας τρόπος διατήρησης αυτής της συνέπειας είναι η αναγνώριση της προόδου στη διάρκεια της διαδρομής. Συχνά έχουμε εστίαση μόνο στο τελικό αποτέλεσμα και ξεχνάμε ότι κάθε μικρό βήμα αποτελεί μέρος της επιτυχίας. Όταν όμως παρατηρείς την πρόοδο και αναγνωρίζεις τις μικρές νίκες της πορείας, είναι πιο εύκολο να παραμείνεις συνδεδεμένος με τον στόχο. Με αυτόν τον τρόπο ο στόχος δεν μένει μόνο στη στιγμή της ολοκλήρωσής του. Η ίδια η διαδικασία είναι μια εμπειρία εξέλιξης, που βοηθά στη διατήρηση της προσπάθειας ακόμη και όταν ο αρχικός ενθουσιασμός δεν υπάρχει.
Συμπέρασμα: Οι στόχοι που αντέχουν στον χρόνο
Οι στόχοι που αντέχουν στον χρόνο δεν έχουν βάση μόνο στον αρχικό ενθουσιασμό. Αλλά σε μια πιο συνειδητή προσέγγιση του τρόπου σχεδιασμού τους. Όταν ένας στόχος έχει πραγματικό νόημα, είναι συγκεκριμένος και διασπάται σε μικρά και ρεαλιστικά βήματα, είναι πολύ πιο πιθανό να παραμείνει ενεργός μέσα στην καθημερινότητα. Επιπλέον, η γραπτή καταγραφή βοηθάει πολύ στην παρακολούθηση και εφαρμογή τους.
Εξίσου σημαντικό είναι να υπάρχει συνέπεια στην πορεία προς τον στόχο. Αλλά και αναγνώριση της προόδου στη διάρκεια της διαδρομής. Οι μικρές νίκες της πορείας επίσης είναι ένα σημαντικό μέρος της διαδικασίας και είναι βοηθητικές για τη διατήρηση της δέσμευσης.
Αν θέλεις να εξερευνήσεις περισσότερες ιδέες γύρω από τον στρατηγικό σχεδιασμό, τη θέσπιση στόχων και την ανάπτυξη προσωπικών ή δημιουργικών online projects, μπορείς να διαβάσεις και τα υπόλοιπα σχετικά άρθρα του Inploration εδώ. Αν θες να ξεκινήσεις πιο πρακτικά, μπορείς επίσης να κατεβάσεις δωρεάν τον οδηγό αυτοκαθοδήγησης και να κάνεις το πρώτο βήμα.